فواید روزه برای سلامت بدن

---

روزه فواید جسمی و روحی فراوانی برای انسان در بردارد و روزه داری، شفا بخش جسم و همچنین توان بخش، جان انسان است. تحقیقات ثابت می‌کند روزه داری درست که با کاهش 20 تا 30 درصد مصرف غذا همراه است، نتایجی چون کم شدن چربی‌های ذخیره، کم شدن میزان چربی خون و کلسترول و نیز فعال شدن سیستم ایمنی بدن را به دنبال دارد.

---

به گفته پزشکان، در مدت روزه داری، دستگاه گوارش برای چندین ساعت خالی می‌ماند و در واقع این دستگاه و سایر دستگاه‌هایی که به گونه‌ای در هضم و جذب مواد غذایی دخالت دارند، استراحت کرده و پس از روزه داری به شیوه بهتری اعمال خود را انجام خواهند داد.

 

روزه در حقیقت باعث استراحت معده می‌شود. در حالت روزه، اسید معده به جای غذا به وسیله صفرا، خنثی می‌شود و زخم معده ایجاد نمی‌شود. به همین دلیل افراد روزه دار باید بدانند که پرخوری، خود موجب زیان‌های چشم گیری برای دستگاه هاضمه می‌شود.

پیروی از یک برنامه غذایی صحیح در ایام ماه مبارک رمضان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است تا هم بتوان عادات غذایی غلط را اصلاح کرد و هم از برکات معنوی این ماه بهره برد.

 

روزه داری و چربی خون بالا

بابایی کارشناس تغذیه می گوید:

«طی مطالعات صورت گرفته روزه گرفتن برای افراد مبتلا به چربی خون بالا مفید است و میزان چربی‌های نامطلوب موجود در خون را تنظیم کرده و موجب افزایش میزان چربی مفید خون در بدن می‌شود.

برخی از بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم تحت نظر پزشک معالج و یک متخصص تغدیه می‌توانند روزه بگیرند و از اثرات مفید روزه بهره‌مند شوند.

روزه داری در اغلب بیماری‌هایی که عادات غلط غذایی، چاقی و افزایش وزن در بروز آن‌ها دخالت دارد نقش موثری در بهبودی این نوع بیماری‌ها دارد.

سالمندان هنگام روزه گرفتن باید مراقب کاهش میزان آب بدن و کاهش قند خون باشند چرا که این عوامل منجر به ایجاد سرگیجه در این افراد می‌شوند.

زنان باردار که در ماه‌های اول بارداری هستند نیز باید مراقب مشکل کمبود غذایی در ماه مبارک رمضان باشند.

افراد دارای مشکل زخم معده و بیماری‌های گوارشی حتما باید با نظر پزشک معالج خود روزه بگیرند.

بیماران دیابتی نوع یک (وابسته به انسولین) قادر به روزه داری نیستند. دیابتی‌های نوع یک به دلیل داشتن برنامه و وعده‌های غذایی با فاصله معین و منظم قادر به گرفتن روزه نیستند. برخی افراد میانسال که دیابت نوع دو خفیف و کنترل شده دارند، می‌توانند زیر نظر پزشک در روزهای کوتاه سال روزه بگیرند.»

دکتر شهریار اقتصادی متخصص تغذیه معتقد است که:

«مصرف نشاسته و پروتئین در ماه مبارک رمضان، انرژی بدن را تامین می‌کند. غذاهای گوشتی می‌تواند پروتئین مورد نیاز بدن را در ماه رمضان تامین کند. روزه داران از خوردن غذاهای شور در این ماه پرهیز کنند و حتی الامکان در این ماه، نمک را با احتیاط مصرف کنند. مصرف نمک و غذاهای شور فقط عطش روزه دار را بیشتر خواهد کرد. هموطنان روزه دار باید بدانند که استفاده از انواع میوه و سبزیجات، می‌تواند جایگزین مناسبی برای مواد غذایی پرنمک باشد. همچنین مصرف شیر فراوان نیز سبب رفع تشنگی می‌شود. استفاده از غذاهایی که آسان هضم می‌شود و باعث جذب انرژی لازم در بدن می‌شود، به روزه داران توصیه می‌گردد. روزه داران در این ماه از افراط در مصرف مواد غذایی پرهیز کنند. »

 

دکتر مهدی باریک بین متخصص پوست و مو گفت:

«استفاده از آب کافی در ماه رمضان برای سلامت پوست و بدن ضرورت غیر قابل انکاری دارد. استفاده از کرم‌های مرطوب کننده همزمان با نوشیدن آب کافی در فواصل افطار و سحر، روش مکملی برای حفط سلامت پوست است. در صورت عدم رعایت این موضوع، کم آبی در پوست و بدن تنها با جذب آب فراوان رفع می‌شود.

استفاده از کرم‌های مرطوب کننده استاندارد، باعث ایجاد طراوت و نشاط در پوست‌های خشک می‌شود.

روزه داران مصرف میوه و سبزیجات تازه را در برنامه غذایی خود قرار دهند تا بتوانند شادابی و تازگی پوست خود را حف0کنند.»

 

 روزه داری اسلامی وکاهش استرس

دکتر سید محمود نجفی، روانپزشک گفت:

«براساس آخرین یافته‌ها و تحقیقات علمی، روزه داری اسلامی موجب کاهش استرس و اضطراب در بین افراد می‌شود.

روزه داری اسلامی همان روزه داری صحیح و اصولی است و با روزه داری برای ترس از عسر و حرج و روزه داری برای رژیم لاغری متفاوت است.

روزه داری نباید موجب پرخوری به هنگام سحر و تغییرات بی نظمی در خواب شود و در صورت رعایت این مسایل، روزه داری صحیح به کاهش استرس‌ها منجر می‌شود.

پژوهش‌های علمی نشان می‌دهد در طول ماه مبارک رمضان کاهش کامل و صد درصدی خودکشی‌ها و کاهش نسبی جرایم عمومی مانند جرایم راهنمایی و رانندگی و جرایم خاص می‌شود.

غذاهای سحر روزه داران باید کم حجم و خواب آن‌ها نیز متناسب باشد و روزه داران از خوابیدن پس از خوردن سحری اجتناب کنند.

روزه داری موجب امتناع افراد حتی از خوردن مواد حلال مانند آب می‌شود و این امتناع از حلال‌ها نیز اراده انسان را قوی می‌کند.

عصبانیت‌های برخی از افراد به هنگام روزه داری به علت پرخوری آن‌ها به هنگام سحر است که بدن را در طول روز برای جذب آب فعال می‌کند.»

---

انگشت پای تان درد می‌گیرد. تنها چیزی که به ذهن تان می‌رسد این است که به نقرس مبتلا شده‌اید.

---

بیماری نقرس از زمان‌های قدیم به عنوان "بیماری اغنیا" شناخته شده است، زیرا افراد ثروتمند مواد گوشتی بیشتری مصرف می کنند و در نتیجه سطح اسید اوریک خونشان بالاتر می‌رود. در نتیجه نقرس میان آنها بیشتر مشاهده می شود. اما امروزه به غیر از رژیم غذایی، زمینه‌ای از اختلال هم وجود دارد که باعث بروز مشکل در دفع اسید اوریک می گردد و همین مساله سبب رسوب اسیداوریک اضافی در مفاصل و بروز درد و التهاب می‌شود.

این بیماری اغلب مفصل انگشت شست پا را درگیر می‌کند. به‌ طور معمول بیماری نقرس در سنین پایین بروز نمی کند و بعد از 40 سالگی خود را نشان می‌دهد. این بیماری میان آقایان شایع‌تر است، اما پس از سن یائسگی نیز در خانم ها مشاهده می شود. البته تمام این موارد مربوط به شرایطی است که نقرس به صورت ارثی بروز نکند. چون گاهی ممکن است افراد در سنین پایین‌تر هم به دلایل ژنتیکی دچار این بیماری شوند.

 

علائم بیماری

علامت مشخصه این بیماری ورم، قرمزی و درد شدید مفصل شست پاست؛ البته ممکن است این بیماری با ورم و درد مفاصل دیگر مثل مچ پا یا زانو هم خود را نشان دهد، ولی حالت اول بسیار شایع‌تر است.

 

عوارض بیماری

اگر به موقع درمان و پیشگیری انجام نشود، آسیبی که به مفصل وارد می‌شود، می‌تواند منجر به تخریب مفصل شده و عارضه‌ای دائمی ایجاد کند. 

در صورتی که اسیداوریک اضافی برای مدت طولانی در بدن وجود داشته باشد حتی ممکن است در بافت کلیه رسوب کند و آن را تخریب و بیمار را دچار نارسایی کلیه نماید.

در افراد دچار نقرس، رسوب بلورهای اسیداوریک در بافت‌های دیگر بدن مثل زیر پوست به خصوص پوست آرنج و مچ دست به صورت برجستگی دیده می‌شود که می تواند باعث التهاب مفاصل و درد شود.

این برجستگی‌های زگیل مانند می‌توانند در لاله گوش هم دیده شوند که علامت خاص نقرس است.

 

علل بروز بیماری

اختلال در متابولیسم اسید اوریک سبب بروز بیماری می شود که این اختلال هم می‌تواند به صورت ژنتیک و مادرزادی باشد و هم در بزرگسالی به وجود آید. رژیم غذایی که باعث افزایش اسیداوریک خون شود نیز می‌تواند بیماری را تشدید کند. البته ضربات و فشارهای وارد بر مفاصل هم گاهی زمینه‌ساز بروز این بیماری خواهند بود.

اسیداوریک ماده‌ای است که در اثر تخریب برخی غذاها به خصوص گوشت‌ها در بدن حاصل می‌شود.

گوشت قرمز و غذاهای دریایی، خوراکی‌هایی هستند که بیشترین ارتباط را با بالا رفتن اسیداوریک خون و احتمال وقوع بیماری نقرس دارند. از طرفی خوردن لبنیات کم‌چرب، به عنوان پیشگیری‌کننده این بیماری در نظر گرفته می‌شود. اسیداوریک مولکول کوچکی است که در خون انسان با غلظت خاصی گردش می‌کند و تا زمانی که غلظت این مولکول از حد خاصی کمتر باشد مشکلی پیش نمی‌آید، اما زمانی که از این حد بالاتر برود، به حد اشباع رسیده و در بافت‌های مختلف بدن به صورت کریستال (بلور) رسوب می‌کند. رسوب بلورهای اسیداوریک باعث مجموعه علائمی می‌شوند که بیماری نقرس نامیده می‌شود.

علاوه بر زیاده‌روی در مصرف انواع گوشت‌ها به خصوص گوشت قرمز و ماهی‌ها، علل دیگری نیز برای این بیماری وجود دارد. از جمله علل مستعدکننده می‌توان به برخی بیماری‌های ژنتیکی خاص، بیماری فشار خون، مصرف برخی داروها مثل داروهای ادرارآور که برای فشار خون مصرف می‌شوند و بیماری نارسایی کلیه اشاره کرد.

 

درمان بیماری

با این‌که با رژیم غذایی مناسب ممکن است احتمال بروز و پیشرفت بیماری کاهش یابد، اما درمان دارویی را نیز نباید نادیده گرفت.

با رژیم غذایی مناسب می‌شود، کنترل بهتری انجام داد، اما رژیم غذایی به تنهایی برای درمان یا پیشگیری کافی نیست و حتماً باید درمان دارویی را نیز در نظر داشت. رژیم غذایی نیز برای افراد با شرایط مختلف متغیر است. اما بهتر است مصرف مواد غذایی گوشتی، دل، قلوه، جگر و... را محدود کرد و درمان دارویی را هم طبق نظر پزشک ادامه داد.

در بیماری نقرس سه اصل درمانی را نباید فراموش کرد: پیشگیری از افزایش اسید اوریک خون، درمان حملات مفصلی حاد و پیشگیری از عوارض مفصلی و کلیوی.

بنابراین در صورت بروز مشکل، مراجعه به پزشک متخصص و درمان و پیگیری را فراموش نکنید.

 

مراجعه به پزشک

حتی کسانی که نشانه‌ای از بیماری نقرس ندارند، اما در آزمایشات معمولی اسیداوریک‌شان از حد مشخصی بالاتر است و سایر عوامل خطر مانند چاقی و فشار خون را نیز دارند باید تحت درمان قرار گیرند. شروع بیماری نقرس باید حتما تحت نظر پزشک بوده و درمان مرحله حاد انجام شود. اما پس از آن هم به مدت چند ماه یا چند سال ممکن است به درمان‌ و پیشگیری نیاز باشد.

گردآوری : نیره ولدخانی

بخش تغذیه و سلامت تبیان

تاثیر سبزی ها بر سلامت قلب و تناسب اندام

سبزی ها به علت این که دارای کالری کمی هستند ، مانع از دریافت زیاد کالری شده و تناسب اندام را حفظ می کنند. همچنین دارای مواد آنتی اکسیدانی و سایر مواد مفیدی هستند که برای حفظ سلامت بدن از جمله دستگاه قلب و عروق لازم هستند. پس در برنامه غذایی روزانه تان حتما از سبزی ها استفاده کنید.